„Lalka” Bolesława Prusa to jedna z najważniejszych powieści omawianych w szkole średniej i jedna z tych lektur, które bardzo dobrze sprawdzają się w wypracowaniach maturalnych. Można ją wykorzystać przy tematach o miłości, społeczeństwie, pracy, pieniądzach, samotności, mieście, idealizmie, nauce, awansie społecznym i rozczarowaniu.

Powieść była publikowana w odcinkach w „Kurierze Codziennym” w latach 1887–1889, a jako książka ukazała się w 1890 roku. Oficjalny serwis Lektury.gov.pl podkreśla, że „Lalka” jest powieścią realistyczną, w której ważne są zarówno losy głównych bohaterów, jak i szeroki obraz społeczeństwa drugiej połowy XIX wieku.

Jeśli chcesz uporządkować także inne lektury, dobrym punktem wyjścia będzie artykuł Tutore Motywy literackie – tabela, przykłady i powtórka do egzaminu. Znajdziesz tam najważniejsze motywy literackie z przykładami, które można wykorzystać w rozprawce, odpowiedzi ustnej albo powtórce do matury.

Najważniejsze motywy w „Lalce” w tabeli

Motyw w „Lalce”	Na czym polega?	Przykłady z powieści
Motyw miłości	Uczucie Wokulskiego do Izabeli jest silne, ale jednostronne i idealizowane	Wokulski idealizuje Izabelę, próbuje zdobyć jej względy majątkiem i pozycją
Motyw społeczeństwa	Powieść pokazuje różne warstwy społeczne i ich konflikty	arystokracja, mieszczaństwo, subiekci, biedota, Żydzi, inteligencja
Motyw pracy	Praca może być drogą awansu, obowiązkiem albo sensem życia	Wokulski jako przedsiębiorca, Rzecki jako wierny subiekt
Motyw pieniądza	Majątek daje możliwości, ale nie gwarantuje szczęścia ani akceptacji	Wokulski zdobywa fortunę, ale nie zdobywa prawdziwej miłości Izabeli
Motyw samotności	Bohaterowie są samotni mimo życia wśród ludzi	Wokulski, Rzecki, Ochocki
Motyw miasta	Warszawa jest przestrzenią kontrastów społecznych	sklepy, salony arystokracji, Powiśle, kamienice
Motyw nauki	Nauka oznacza nadzieję na przyszłość i postęp	Ochocki, Geist, wynalazki
Motyw przemiany	Wokulski zmienia się pod wpływem miłości, ambicji i rozczarowania	droga od idealisty do człowieka wewnętrznie rozdartego
Motyw idealizmu	Bohaterowie wierzą w różne idee, ale zderzają się z rzeczywistością	Wokulski, Rzecki, Ochocki
Motyw rozczarowania	Marzenia bohaterów okazują się trudne albo niemożliwe do spełnienia	klęska uczucia Wokulskiego, samotność Rzeckiego, ograniczenia społeczne
Motyw arystokracji	Arystokracja żyje prestiżem, pozorami i przekonaniem o własnej wyższości	Łęccy, Starski, salony
Motyw biedy	Powieść pokazuje skrajne nierówności społeczne	Powiśle, pomoc Wokulskiego najuboższym
Motyw kobiety	Kobiety są pokazane w różnych rolach społecznych i emocjonalnych	Izabela Łęcka, Helena Stawska, pani Wąsowska, baronowa Krzeszowska

Dlaczego motywy w „Lalce” są tak ważne?

Motywy w „Lalce” pomagają zrozumieć, że powieść Prusa nie jest tylko historią nieszczęśliwej miłości Wokulskiego do Izabeli. To także szeroka diagnoza społeczeństwa, opowieść o nierównościach, niespełnionych marzeniach, kryzysie ideałów i konflikcie między romantycznym uczuciem a pozytywistycznym myśleniem o pracy oraz postępie.

„Lalka” jest szczególnie przydatna na maturze, bo można ją dopasować do wielu tematów. Wokulski sprawdza się jako przykład bohatera zakochanego, samotnego, ambitnego, rozdartego między epokami i rozczarowanego światem. Rzecki pomaga mówić o idealizmie, pamięci historycznej i wierności dawnym wartościom. Ochocki dobrze pasuje do tematów o nauce, postępie i marzeniach o rozwoju cywilizacji.

Jeśli samo rozpoznawanie motywów w lekturach sprawia trudność, warto sięgnąć po poradnik Tutore Jak rozpoznać kluczowe motywy w lekturach?. Artykuł wyjaśnia, że motyw literacki to powtarzający się temat, idea albo obraz, który pomaga głębiej zrozumieć sens utworu.

Motyw miłości w „Lalce” pokazuje niszczącą siłę idealizacji

Najbardziej znany motyw w „Lalce” to motyw miłości. Stanisław Wokulski zakochuje się w Izabeli Łęckiej, przedstawicielce arystokracji. Jego uczucie jest bardzo silne, ale jednocześnie oparte na idealizacji. Wokulski nie widzi Izabeli takiej, jaka jest naprawdę. Widzi raczej własne wyobrażenie o niej.

Miłość staje się dla niego motorem działania. To z jej powodu chce wejść do świata arystokracji, zdobywa majątek, inwestuje, pomaga rodzinie Łęckich i próbuje zyskać uznanie w salonach. Problem polega na tym, że Izabela nie odwzajemnia jego uczucia w taki sposób, jakiego pragnie Wokulski. Dla niej jest on kimś użytecznym, bogatym, czasem interesującym, ale nie równym jej światu.

Ten motyw warto omawiać jako przykład miłości niespełnionej i idealizowanej. Wokulski nie cierpi tylko dlatego, że Izabela go nie kocha. Cierpi także dlatego, że jego wyobrażenie o miłości zderza się z rzeczywistością społeczną, klasową i psychologiczną.

W rozprawce można napisać, że Prus pokazuje miłość jako siłę, która potrafi pobudzać człowieka do wielkich działań, ale może też prowadzić do upokorzenia, rozczarowania i wewnętrznego rozpadu.

Motyw społeczeństwa pokazuje świat podzielony na warstwy i interesy

„Lalka” jest jedną z najważniejszych polskich powieści społecznych. Prus pokazuje Warszawę jako przestrzeń, w której obok siebie żyją arystokraci, kupcy, subiekci, biedota, inteligencja, Żydzi, przedsiębiorcy i ludzie nauki. Każda grupa ma własny język, interesy, uprzedzenia i ograniczenia.

Arystokracja, reprezentowana między innymi przez Łęckich, Starskiego czy salonowe towarzystwo, często żyje pozorami dawnej świetności. Ma prestiż, nazwiska i maniery, ale nie zawsze ma realną siłę gospodarczą ani moralną. Mieszczaństwo pracuje, handluje i buduje majątek, ale nie zawsze zyskuje szacunek elit. Biedota walczy o przetrwanie i jest spychana na margines miasta.

Wokulski znajduje się między tymi światami. Nie należy w pełni do arystokracji, choć chce wejść do jej kręgu. Nie jest też typowym kupcem, bo ma za sobą romantyczną przeszłość, udział w powstaniu i zesłanie. Dzięki temu jego postać pozwala pokazać napięcia między warstwami społecznymi.

Motyw społeczeństwa w „Lalce” warto łączyć z pytaniem o to, czy jednostka może przekroczyć granice swojej klasy. Wokulski ma pieniądze, energię i inteligencję, ale nadal nie zostaje naprawdę zaakceptowany przez arystokrację.

Motyw pracy w „Lalce” pokazuje pozytywistyczną wiarę w działanie

Motyw pracy jest jednym z najważniejszych motywów pozytywistycznych. W „Lalce” praca ma wiele znaczeń. Może być drogą awansu, sposobem organizowania życia, formą odpowiedzialności społecznej albo sensem istnienia.

Wokulski jest człowiekiem czynu. Potrafi zarabiać pieniądze, prowadzić interesy, inwestować i pomagać innym. Dzięki pracy oraz przedsiębiorczości zdobywa majątek. Z jednej strony jest przykładem pozytywistycznej energii. Z drugiej strony jego działania zostają podporządkowane uczuciu do Izabeli, co komplikuje ocenę bohatera.

Rzecki także żyje pracą. Stary subiekt jest wierny sklepowi, codziennym obowiązkom i dawnym wartościom. Jego praca nie jest efektowna, ale nadaje jego życiu porządek. Sklep staje się dla niego niemal całym światem.

Motyw pracy można też łączyć z ideą pracy organicznej. Wokulski widzi biedę, nierówności i potrzebę modernizacji społeczeństwa. Pomaga wybranym osobom, ale jego działania nie zmieniają całego systemu. Prus pokazuje więc zarówno wartość pracy, jak i ograniczenia samotnego działania jednostki.

Motyw pieniądza pokazuje, że majątek daje możliwości, ale nie daje szczęścia

W „Lalce” pieniądze są bardzo ważne. Wokulski dzięki fortunie może wejść do salonów, ratować interesy Łęckich, inwestować i zyskać społeczne znaczenie. Majątek daje mu dostęp do świata, który wcześniej był dla niego zamknięty.

Jednocześnie pieniądze nie wystarczają. Wokulski może kupić kamienicę, pomóc Łęckim, imponować rozmachem i przedsiębiorczością, ale nie może kupić prawdziwej miłości Izabeli. Nie może też całkowicie pokonać barier klasowych.

Motyw pieniądza pokazuje więc ambiwalencję nowoczesnego świata. Z jednej strony pieniądze są narzędziem awansu i działania. Z drugiej strony ujawniają fałsz relacji społecznych. Ludzie interesują się Wokulskim, kiedy jego majątek staje się użyteczny.

W wypracowaniu można wykorzystać „Lalkę” jako przykład tekstu, który pokazuje, że bogactwo nie rozwiązuje problemów egzystencjalnych. Może zmienić pozycję społeczną, ale nie daje automatycznie miłości, szczęścia ani szacunku.

Motyw samotności pokazuje Wokulskiego jako człowieka niezrozumianego

Wokulski jest jednym z najbardziej samotnych bohaterów polskiej literatury. Otaczają go ludzie, ale niewielu naprawdę go rozumie. Arystokracja traktuje go z dystansem. Mieszczaństwo widzi w nim przede wszystkim kupca i człowieka sukcesu. Rzecki go kocha i podziwia, ale też interpretuje jego działania przez własne złudzenia.

Samotność Wokulskiego wynika z jego wewnętrznego rozdarcia. Jest jednocześnie romantykiem i pozytywistą. Potrafi działać praktycznie, ale nosi w sobie skłonność do idealizacji, wielkich uczuć i desperackich gestów. Nie mieści się w prostych kategoriach.

Samotni są także inni bohaterowie. Rzecki żyje wspomnieniami napoleońskimi i coraz bardziej oddala się od współczesności. Ochocki marzy o nauce i wynalazkach, ale nie znajduje dla siebie miejsca w społeczeństwie. Helena Stawska, choć dobra i uczciwa, również doświadcza osamotnienia oraz społecznej niepewności.

Motyw samotności w „Lalce” można połączyć z tematami o jednostce wybitnej, człowieku niezrozumianym albo rozczarowaniu światem.

Motyw miasta pokazuje Warszawę jako przestrzeń kontrastów społecznych

Warszawa w „Lalce” nie jest tylko tłem wydarzeń. To jeden z najważniejszych elementów powieści. Miasto pokazuje społeczne kontrasty, różnice majątkowe, ambicje, biedę i pozory.

Z jednej strony mamy sklepy, salony, teatr, spacery i miejsca spotkań elit. Z drugiej strony pojawia się Powiśle, czyli przestrzeń biedy i wykluczenia. Prus pokazuje, że w jednym mieście istnieją zupełnie różne światy.

Warszawa jest także miejscem awansu. To tu Wokulski rozwija interesy i próbuje wejść do wyższych sfer. Miasto daje możliwości, ale też obnaża nierówności. Człowiek może się wzbogacić, ale niekoniecznie zostanie zaakceptowany.

Motyw miasta w „Lalce” warto porównać z innymi utworami realistycznymi. Prus pokazuje miasto jako organizm społeczny, w którym różne grupy są od siebie zależne, ale nie tworzą harmonijnej wspólnoty.

Motyw nauki i postępu wiąże się z nadzieją na przyszłość

Motyw nauki w „Lalce” najpełniej reprezentuje Julian Ochocki. To bohater, który nie chce żyć salonowymi rozmowami ani pustymi konwenansami. Interesuje go wynalazczość, technika i rozwój cywilizacji.

Ochocki wierzy, że nauka może zmienić świat. W tym sensie jest pozytywistycznym idealistą. Nie skupia się na romantycznych uniesieniach ani arystokratycznym prestiżu. Patrzy w przyszłość.

Motyw nauki pojawia się także w wątku Geista i jego eksperymentów. Dla Wokulskiego kontakt z nauką jest szansą na oderwanie się od niszczącej miłości i społecznych rozczarowań. Nauka może stać się alternatywą wobec świata salonów i niespełnionych uczuć.

Ten motyw jest bardzo przydatny w tematach o postępie, marzeniach, przyszłości i roli jednostek wybitnych w rozwoju społeczeństwa.

Motyw przemiany pokazuje Wokulskiego jako bohatera rozdartego między romantyzmem a pozytywizmem

Stanisław Wokulski jest bohaterem przemiany, ale nie jest to przemiana prosta ani jednoznaczna. Jego życie łączy różne doświadczenia: młodzieńcze ideały, udział w zrywie narodowym, zesłanie, pracę, zdobycie majątku, miłość do Izabeli i głębokie rozczarowanie.

Zintegrowana Platforma Edukacyjna podkreśla, że Wokulski ma za sobą udział w zrywie narodowym, którego klęskę przypłacił zesłaniem na Sybir, a jednocześnie potrafi działać pragmatycznie jako przedsiębiorca i człowiek interesu. To dobrze pokazuje jego rozdwojenie między romantycznym a pozytywistycznym sposobem myślenia.

Wokulski zmienia się pod wpływem doświadczeń. Z człowieka pełnego energii i planów stopniowo staje się kimś coraz bardziej rozczarowanym. Miłość do Izabeli nie daje mu spełnienia. Społeczeństwo nie daje mu miejsca. Nauka i praca są szansą, ale nie rozwiązują jego najgłębszego kryzysu.

Przeczytaj także artykuł Tutore Motyw przemiany bohatera – kluczowe przykłady z lektur, w którym Wokulski został omówiony jako przykład przemiany moralnej i emocjonalnej.

Motyw idealizmu pokazuje trzy różne sposoby marzenia o lepszym świecie

W „Lalce” często mówi się o trzech idealistach: Wokulskim, Rzeckim i Ochockim. Każdy z nich wierzy w coś innego i każdy w jakiś sposób przegrywa z rzeczywistością.

Rzecki jest idealistą politycznym i historycznym. Żyje wspomnieniami Napoleona i nadziejami związanymi z dawną wizją Europy. Jego świat wartości jest piękny, ale coraz bardziej oderwany od rzeczywistości.

Ochocki jest idealistą nauki. Wierzy w wynalazki, postęp i przyszłość. Jego marzenia są bardziej nowoczesne niż marzenia Rzeckiego, ale również trudno mu znaleźć miejsce w społeczeństwie salonowych konwenansów.

Wokulski jest idealistą miłości i działania. Wierzy, że może zdobyć Izabelę, wejść do arystokracji, pomagać biednym, prowadzić interesy i jeszcze odnaleźć sens życia. Jego idealizm jest najbardziej dramatyczny, bo łączy emocje z praktycznością.

Motyw idealizmu pokazuje, że człowiek potrzebuje marzeń, ale same marzenia nie wystarczą, jeśli świat nie daje im przestrzeni.

Motyw rozczarowania pokazuje klęskę marzeń i złudzeń

„Lalka” jest powieścią o rozczarowaniu. Wokulski rozczarowuje się miłością, arystokracją, społeczeństwem, a częściowo także sobą. Im bardziej zbliża się do świata Izabeli, tym wyraźniej widzi jego pustkę.

Rzecki rozczarowuje się historią. Jego dawne nadzieje polityczne nie spełniają się, a współczesność wydaje mu się obca. Ochocki z kolei rozczarowuje się ograniczeniami społeczeństwa, które nie potrafi naprawdę docenić nauki i postępu.

Motyw rozczarowania w „Lalce” bardzo dobrze pasuje do tematów o dojrzewaniu, utracie złudzeń i zderzeniu marzeń z rzeczywistością. Prus pokazuje, że klęska bohaterów nie zawsze wynika z jednej złej decyzji. Czasem jest skutkiem całego układu społecznego, fałszywych wartości i niemożności porozumienia.

Motyw arystokracji pokazuje świat pozorów, prestiżu i moralnej pustki

Arystokracja w „Lalce” zostaje pokazana krytycznie. To świat elegancji, tytułów, salonów i dobrych manier, ale często również świat próżności, długów i braku odpowiedzialności.

Łęccy zachowują poczucie wyższości, mimo że ich sytuacja finansowa jest słaba. Izabela patrzy na Wokulskiego z dystansem, bo nie należy on do jej warstwy. Starski reprezentuje salonową lekkość, egoizm i moralną powierzchowność.

Prus nie pokazuje arystokracji wyłącznie jako grupy złych ludzi. Pokazuje raczej warstwę społeczną, która utraciła realną funkcję, ale nadal próbuje zachować prestiż. To ważne w kontekście pozytywizmu, który cenił pracę, użyteczność społeczną i rozwój.

Motyw arystokracji można zestawić z motywem pieniądza i awansu społecznego. Wokulski ma majątek, ale nie ma arystokratycznego pochodzenia. To wystarczy, aby nigdy nie został w pełni uznany za „swojego”.

Motyw biedy i pomocy społecznej pokazuje nierówności ukryte pod elegancją miasta

Jednym z mocnych elementów „Lalki” jest obraz biedy. Prus pokazuje, że za elegancką Warszawą istnieje świat ubóstwa, chorób, zależności i braku szans. Szczególnie ważne jest Powiśle, gdzie Wokulski widzi skrajną nędzę.

Bieda w „Lalce” nie jest tylko tłem. Pokazuje, że społeczeństwo jest głęboko niesprawiedliwe. Jedni żyją w salonach, inni walczą o podstawowe przetrwanie. Wokulski pomaga wybranym osobom, ale jego gesty nie są w stanie naprawić całego systemu.

Motyw biedy można łączyć z pozytywistyczną ideą pracy u podstaw. Prus pokazuje potrzebę edukacji, pomocy i odpowiedzialności społecznej, ale jednocześnie nie daje łatwego rozwiązania.

Motyw kobiety w „Lalce” pokazuje różne modele kobiecości i społecznych oczekiwań

Kobiety w „Lalce” nie są pokazane jednakowo. Izabela Łęcka, Helena Stawska, pani Wąsowska, baronowa Krzeszowska czy prezesowa Zasławska reprezentują różne postawy i różne miejsca kobiety w społeczeństwie.

Izabela jest arystokratką wychowaną w świecie pozorów. Jest piękna, dumna i przyzwyczajona do adoracji. Wokulski ją idealizuje, ale czytelnik widzi jej ograniczenia, egoizm i powierzchowność.

Helena Stawska jest zupełnie inna. To kobieta pracowita, dobra, skromna i odpowiedzialna. Może być interpretowana jako przeciwieństwo Izabeli. Wokulski nie wybiera jednak tego, co spokojne i realne, lecz goni za niedostępnym ideałem.

Pani Wąsowska jest bardziej niezależna i świadoma swojej pozycji. Baronowa Krzeszowska pokazuje z kolei samotność, zgorzknienie i dramat kobiety uwięzionej w konfliktach oraz niespełnieniu.

Motyw kobiety w „Lalce” warto omawiać ostrożnie. Powieść pokazuje kobiety przez pryzmat epoki, norm społecznych i spojrzenia mężczyzn, ale jednocześnie daje materiał do rozmowy o ograniczeniach, jakie społeczeństwo nakładało na kobiety.

Jak pisać o motywach w „Lalce” na maturze?

Przy omawianiu motywów w „Lalce” nie wystarczy napisać, że „pojawia się motyw miłości” albo „w powieści jest motyw pracy”. Trzeba pokazać, jak dany motyw działa i co mówi o bohaterach.

Krok	Co zrobić?	Przykład
1	Nazwij motyw	motyw miłości niespełnionej
2	Przywołaj bohatera	Stanisław Wokulski
3	Podaj konkretną sytuację	Wokulski idealizuje Izabelę i próbuje zdobyć jej względy
4	Wyjaśnij sens	uczucie staje się źródłem działania, ale też cierpienia
5	Połącz z tezą	idealizacja miłości może prowadzić do rozczarowania

Przykładowe zdanie do rozprawki:

W „Lalce” Bolesława Prusa motyw miłości niespełnionej pokazuje, jak idealizacja drugiego człowieka może prowadzić do cierpienia i utraty złudzeń. Wokulski kocha Izabelę Łęcką nie tylko jako realną kobietę, ale przede wszystkim jako wyobrażenie o pięknie, arystokracji i szczęściu. Zderzenie marzenia z rzeczywistością prowadzi go do głębokiego rozczarowania.

Przy pisaniu wypracowania warto pamiętać, że streszczenie fabuły nie jest jeszcze argumentem. Trzeba wyjaśnić, jak los bohatera potwierdza tezę. Podobną zasadę podkreśla artykuł Tutore o rozprawce maturalnej, w którym przypomniano, że argument powinien pokazywać sens przykładu, a nie tylko opowiadać treść lektury.

Jak połączyć „Lalkę” z innymi lekturami w wypracowaniu?

„Lalka” bardzo dobrze łączy się z innymi tekstami literackimi, bo porusza wiele uniwersalnych tematów. Można ją wykorzystać zarówno przy motywach romantycznych, jak i pozytywistycznych.

Temat wypracowania	Z czym połączyć „Lalkę”?	Dlaczego?
Miłość niespełniona	„Cierpienia młodego Wertera”, „Romeo i Julia”	pokazują różne oblicza uczucia prowadzącego do cierpienia
Praca i społeczeństwo	„Nad Niemnem”, „Kamizelka”	łączą się z pozytywistyczną wiarą w pracę i użyteczność
Samotność jednostki	„Dziady cz. III”, „Ludzie bezdomni”	pokazują bohaterów niezrozumianych przez otoczenie
Władza pieniądza	„Ziemia obiecana”, „Moralność pani Dulskiej”	pokazują społeczeństwo podporządkowane interesom
Idealizm	„Przedwiośnie”, „Mały Książę”	bohaterowie wierzą w idee i zderzają je z rzeczywistością
Przemiana bohatera	„Zbrodnia i kara”, „Opowieść wigilijna”	bohaterowie zmieniają się pod wpływem doświadczeń
Miasto i społeczeństwo	„Zbrodnia i kara”, „Chłopi”	przestrzeń wpływa na los bohaterów i relacje społeczne

Jeśli przygotowujesz się do matury, warto sprawdzić także wpis Tutore Lektury obowiązkowe matura 2026 – przewodnik dla uczniów, który porządkuje najważniejsze teksty potrzebne do egzaminu.

Kiedy warto sięgnąć po pomoc w analizie „Lalki”?

„Lalka” nie jest trudna tylko dlatego, że jest długa. Największe wyzwanie polega na tym, że powieść łączy wiele tematów naraz: miłość, społeczeństwo, pracę, pieniądze, samotność, naukę, idealizm i rozczarowanie. Dlatego uczeń może znać fabułę, a mimo to mieć problem z napisaniem dobrego argumentu.

Jeśli trudność sprawia analiza motywów, planowanie rozprawki albo porównywanie „Lalki” z innymi lekturami, pomocne mogą być korepetycje z języka polskiego online w Tutore. Oferta jest skierowana do uczniów szkoły podstawowej i średniej, a zajęcia są dopasowane do potrzeb ucznia.

Dla maturzystów naturalnym uzupełnieniem będzie kurs maturalny z języka polskiego w Tutore. Na kursie uczniowie omawiają potrzebne lektury, poznają konteksty historyczne i ćwiczą zadania wymagane na maturze.

Najważniejsze motywy w „Lalce” w pigułce

W „Lalce” najważniejsze są motywy: miłości, społeczeństwa, pracy, pieniądza, samotności, miasta, nauki, przemiany, idealizmu, rozczarowania, arystokracji, biedy i kobiety.

Powieść pokazuje człowieka rozdartego między marzeniem a rzeczywistością. Wokulski chce kochać, działać, awansować, pomagać i odnaleźć sens życia, ale zderza się z obojętnością arystokracji, społecznymi barierami i własną idealizacją Izabeli. Rzecki żyje dawnymi złudzeniami, Ochocki marzy o nauce, a Warszawa ujawnia głębokie podziały społeczne.

Dlatego odpowiedź na pytanie „jakie są motywy w Lalce?” powinna prowadzić do jednego wniosku: Prus wykorzystuje motywy literackie po to, aby pokazać złożoność człowieka i społeczeństwa. „Lalka” jest powieścią o miłości, ale także o pieniądzach, pracy, samotności, nierównościach i utracie złudzeń.